Woda

Wody występujące na Ziemi tworzą hydrosferę, czyli wodną powłokę Ziemi. W skład hydrosfery wchodzą wody skupione w morzach i oceanach, lądowe wody powierzchniowe i podziemne, wody uwięzione w lodowcach oraz woda w atmosferze i biosferze. Oszacowano, że zasoby wodne na Ziemi wynoszą ok. 1385 mln km3, z czego tylko 34 mln km3 stanowią wody słodkie.

Przyjmuje się, że całkowita masa wody na Ziemi jest niezmienna, lecz podlega ciągłej przemianie stanów skupienia. Stały obieg wody między stanami skupienia nazywamy cyklem hydrologicznym. Cykl hydrologiczny obejmuje:

- parowanie z powierzchni wszystkich otwartych zbiorników wodnych (oceanów, mórz, jezior, rzek), z gruntu i organizmów żywych

- unoszenie pary wodnej w troposferze, jej kondensację i powstawanie chmur,

- powrót wody na powierzchnię Ziemi w postaci opadów atmosferycznych, które:

- zasilają otwarte zbiorniki wodne oraz lądolody i lodowce górskie,

- spływają po powierzchni terenu i za pośrednictwem rzek zasilają ocean światowy,

- wsiąkają w podłoże, przez co dostarczają glebie wilgoci i zasilają wody podziemne,

- przez ruch wód podziemnych mogą za pośrednictwem źródeł zasilać wody powierzchniowe,

- są pobierane przez organizmy żywe,

- mogą podlegać bezpośredniemu parowaniu. Krążenie wody w przyrodzie uznaje się za obieg zamknięty, w którym w ciągu roku wymianie ulega ok. 510 tys. km3 wody.

Uczestniczące w obiegu wody mogą być z niego na pewien czas wyłączone, np. przez zatrzymanie w pokrywie śnieżnej i lodowej lub pod powierzchnią ziemi. Okresowe wyłączenie wody z obiegu nazywamy retencją.

Straty wody w wyniku parowania są w skali świata równoważone opadami atmosferycznymi. Zestawienie zysków i strat wody na określonym obszarze w ciągu roku nazywamy bilansem wodnym. W bilansie wodnym obszaru uwzględnia się:

- po stronie zysków:

- opady atmosferyczne,

- kondensację pary wodnej w postaci osadów,

- zasoby wodne z poprzedniego okresu (wody zretencjonowane),

- spływ powierzchniowy z sąsiednich obszarów,

- podziemne przesiąkanie wody z sąsiednich obszarów;

- po stronie ubytków:

- straty spowodowane parowaniem,

- odpływ powierzchniowy na inne obszary,

- podziemne przesiąkanie do sąsiednich obszarów,

- zasoby pozostawione na okres następny (retencja).

Obszary, na których ilość wody po stronie zysków jest większa niż jej straty w ciągu roku, mają dodatni bilans wodny. Nadwyżki gromadzone są głównie w jeziorach i pod powierzchnią ziemi oraz odpływają rzekami do mórz.

Na suchych, pustynnych obszarach, gdzie roczna suma opadów jest mniejsza niż potencjalne parowanie, bilans wodny jest ujemny.

Zródlo: sciaga.onet.pl



 

 

Valid XHTML 1.0 Transitional